ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 118/ξ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, εξάρτημα κεφαλιού
Τυπολογία: νησιώτικο αναγεννησιακού τύπου
Όνομα / Χαρακτηρισμός: κεφαλόδεσμος
Τοπικό ή άλλο όνομα: Μαλλιά, κοτσίδες
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 16 εκ. Πλάτος : –
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Τα μαλλιά και τα τσουλούφια που έφτιαχναν οι μαντιλίστρες (ειδικές τεχνίτρες που αναλάμβαναν να στολίσουν τις νύφες και όσες φορούσαν την καλή επίσημή τους φορεσιά), ήταν μέρος του σκοπελίτικου κεφαλόδεσμου. Αφού με ειδικό τρόπο έκοβαν και κοκκάλωναν στην συνέχεια τα τσουλούφια, δεξιά και αριστερά στα μάγουλα, χτένιζαν τα υπόλοιπά τους μαλλιά και τα έπλεκαν σε δύο κοτσίδες, που επειδή έπρεπε να φτάνουν μέχρι τη μέση τις εμπλούτιζαν με ξένα μαλλιά, συνήθως χρώματος μαύρου, που αποτελεί κριτήριο της γυναικείας ομορφιάς. Οι κοτσίδες αυτές ολοκληρώνονται με δέσιμο με μια μακριά μεταξωτή, κόκκινη κορδέλα, προσαρμοζόμενη στις δύο άκρες των πλεγμένων μαλλιών. Έτσι, με αυτό τον τρόπο η κόμη, στόλισμα της ράχης, αποτελεί τη βάση του στολίσματος του νυφικού κεφαλόδεσμου, ξεκινώντας με την τοποθέτηση του μπονέ.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μετάξι, βιμηχανικό μαλλί (αντικείμενο)
Τεχνικές: –
Κατασκευαστής: γυναίκες της Σκοπέλου
Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκόπελος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: τέλη 19ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκόπελος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: Μάρω Μαυρογιάννη –Ροδοπούλου & Μάγδα Μαυρογιάννη
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2008
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Αχνάρια μεγαλοπρέπειας, μια νέα ματιά στην παράδοση της ελληνικής γυναικείας φορεσιάς, (επιμ. Ι. Παπαντωνίου) κείμενα:Ν. Μαχά-Μπιζούμη, Σ. Παντουβάκη, Ι. Παπαντωνίου, Μ. Πασσά-Κώτσου, Μ. Πήχου, Ξ. Πολίτου, Α. Ρουμελιώτη, έκδ. Γ. & Ν. Λαιμού, Ντ. & Κ. Καρούση, Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, 2014, σ. 120-127.
– Μ. Δελήτσικου-Παπαχρίστου, Η παραδοσιακή φορεσιά της Σκοπέλου, Δήμος Σκοπέλου 2005.
– Ελληνικές Φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993, σ. 30-31.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.27-33.
– Ι. Παπαντωνίου, Ελληνικές Φορεσιές, ΠΛΙ, Ναύπλιο 1981, σ. 24.
– Ι. Παπαντωνίου, «ένα κομμάτι ύφασμα» στο Πτυχώσεις. Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 21ου αιώνα, τεύχ.51-61, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα & Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού Α.Ε., Αθήνα 2004.
– Αδ. Σάμψων, «Η λαϊκή φορεσιά της Σκοπέλου και Αλοννήσου, Αρχείον Θεσσαλικών Ερευνών, τόμ.5, ΕΘΕ, Βόλος 1970.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 1/4/2024