ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 123/β
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, επενδυτής
Τυπολογία: Ηπειρωτικής Ελλάδας
Όνομα / Χαρακτηρισμός: εσωτερικός μανικωτός επενδύτης
Τοπικό ή άλλο όνομα: μανικίσιο αντερί
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 94 εκ. Πλάτος : 39 εκ. (μέσης)
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: μανικίσιο αντερί, εσωτερικό αντερί, τύπου εξωτερικού φορέματος, ανοικτού εμπρός, δηλαδή μανικωτός επενδύτης, που επειδή αποτελεί από τα πλέον χαρακτηριστικότερα μέρη της φορεσιάς του Αλμυρού, χάρη σε αυτόν ονοματοδοτείται και ολόκληρη η φορεσιά, τα λεγόμενα αντεριά. Σημειώνεται ότι η εξαιρετικής τέχνης φορεσιά του Αλμυρού, σύμφωνα με την Α. Χατζημιχάλη, είναι πανομοιότυπος για όλες τις ηλικίες και περιστάσεις ως προς τη γραμμή της, το σχήμα και τα αποτελούντα αυτής μέρη. Διαφέρει βεβαίως η νυφική και η γιορτινή ως προς την πολυτέλεια των υφασμάτων της, του κεντητού της διακόσμου καθώς και ως προς τον πλούτο των εξαρτημάτων και των κοσμημάτων της.
Το μανικίσιο αντερί είναι κατασκευασμένο από πολυτελές ριγέ βαμβακερό καπιτονέ ύφασμα, που το μάκρος του φτάνει λίγο πιο κάτω από τα γόνατα. Φέρει εσωτερική επένδυση από είδος λεπτής βάτας, μαχλίτσι, είναι δηλαδή matelassés, για να στέκεται καλύτερα η ενδυμασία και να ζεσταίνει το σώμα. Είναι φοδραρισμένο με χονδρό βαμβακερό ύφασμα μπλε, αντίθετο από τον χρωματισμό της καλής όψης του αντεριού. Αποτελείται από ένα ενιαίο φύλλο πίσω, τη μάνα και από τις μασχάλες και κάτω φαρδαίνει με την προσθήκη τεσσάρων λαγκιολιών, δηλαδή τριγωνικών φύλλων πίσω και μπρος που καταλήγουν σε σχίσιμο και σχηματίζει και άλλα τρία τρίγωνα που ράβονται στο πλάι, προσθέτοντας όγκο στο ένδυμα. Κουμπώνει κάτω από το στήθος με μία ή δύο πόρπες, ενώ το κάτω μέρος αφήνεται ελεύθερο, αποτελώντας τα λεγόμενα φτερούγια, τα οποία ανοίγουν κατά το βάδισμα, προσθέτοντας ιδιαίτερη χάρη στην φορεσιά.
Κατά μήκος της τραχηλιάς κοσμείται με χρυσή δαντέλα πλεκτή στα κοπανέλια σχεδίου μύτες, σε δύο επάλληλες σειρές και στο κέντρο χρυσό γαϊτάνι περιτρέχει την τραχηλιά (όχι τον λαιμό), μήκους 29 εκ. Το αντερί περιτριγυρίζεται με μαύρο μεταξωτό γαϊτάνι. Το άνοιγμα των μανικιών επενδύεται με μεταξωτό χρωματιστό, τα δε μανίκια αναδιπλώνονται πάνω από τον αγκώνα, σχηματίζοντας τρίγωνα τα καπακλίκια, που στερεώνονται λίγο πιο κάτω από τους ώμους με ασημένιους τοκάδες, γάντζους που φέρουν κόσμημα πουλί ή δικέφαλο αετό.
Τα μανίκια και από τη μέση πλευρά κοσμούνται με την ίδια χρυσή δαντέλα πλεκτή στα κοπανέλια με μύτες και στο κέντρο έχουμε δύο σειρές χρυσό γαϊτάνι και άλλη μία με μαύρη μεταξωτό και με τα ανοίγματα στολισμένα με συρμοθηλιές. Από την δεξιά πλευρά το αντερί φέρει εσωτερική τσέπη μήκους 13 εκ. Τα γιορτινά και τα νυφικά αντεριά, από τα οποία ονοματοποιήθηκε και η φορεσιά συνήθως κατασκευάζονταν από υφάσματα εισαγωγής από την Πόλη ή την Αίγυπτο
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μετάξι, βαμβάκι (αντικείμενο), μεταξοκλωστή, χρυσοκλωστή, γαϊτάνι (διάκοσμος αντικειμένου)
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό (αντικείμενο), δαντέλα χρυσή, κοπανέλι, δαντέλα με βελόνι, κεντητή ένωση, μέρτζες, δαντελωτή ένωση, ριντιζέλες, κέντημα ανεβατό, πλακέ (διάκοσμος αντικειμένου)
Κατασκευαστής: Ραφτάδες (τερζήδες) Αλμυρού
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία, Αλμυρός. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: αρχές 20ού αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Μαγνησία, Αλμυρός. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1965
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– K. Γκουντάρα, «Η Συμβολική προσέγγιση της παραδοσιακής γυναικείας φορεσιάς του Αλμυρού»: http://xoalmirou.gr/blog-post.php?news_id=58.
– Ελληνικαί Εθνικαί Ενδυμασίαι, εκδιδόμεναι επιμέλεια Αντ. Ε. Μπενάκη, κείμενα Αγγελική Χατζημιχάλη, Πίνακες Νικ. Σπέρλιγκ, Μουσείον Μπενάκη, Αθήναι, 1954.
– Ελληνικές φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993, σ. 122-123.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.40-42.
– Α. Χατζημιχάλη, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, Οι φορεσιές με το καβάδι, β΄τόμος (επιστ.επιμέλεια Τ. Ιωάννου-Γιανναρά, επιμ. Έκδοσης Α. Δεληβοριάς, Μουσείο Μπενάκη, Μέλισσα, Αθήνα 1983, σ.58-69
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 9/4/202