ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 122/α
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, φόρεμα
Τυπολογία: νησιώτικο
Όνομα / Χαρακτηρισμός: φουστάνι
Τοπικό ή άλλο όνομα: φ’στάνι
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 130 εκ. Πλάτος : 34 εκ. (πανοκόρμι), 45 εκ. (μέσης)
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Φ’στάν, φουστάνι από μαύρο μεταξωτό ταφτά, που φέρει ένθετα ομοιόχρωμα ανθάκια στην ύφανση, ισόρροπα κατανεμημένα σε όλο το φόρεμα. Το ένδυμα αυτό, το οποίο είναι πολύ μακρύ έως τον αστράγαλο (παλιότερα ήταν κοντύτερο για να φαίνεται το χρυσοκέντημα από τον ποδόγυρο του μεταξωτού πουκάμισου (που φοριόταν από μέσα και το οποίο στη συνέχεια καταργήθηκε), φοριέται πάνω από τις χασεδένιες, συνήθως, ασπρούδες και αποτελείται από δύο τμήματα:
α) το πανωκόρμι ή κορμά, που είναι πολύ εφαρμοστός, και είναι φτιαγμένος από μπεζ τούλινο ύφασμα, τύπου δαντέλας με ένθετα ανθάκια και είναι ραμμένος πάνω σε ομοιόχρωμο κρεπ μεταξωτό. Φέρει παπαδίστικο γιακά από τον οποίο ξεκινούν ατσάκιστες πιετούλες που καλύπτουν ολόκληρο τον μπούστο, ύψους 31 εκ. και αντίστοιχου πλάτους.
β) η φούστα, στο κάτω μέρος από μαύρο μεταξωτό ταφτά, είναι πολύ φαρδιά με συρραφή αρκετών φύλλων που λέγονταν μάνες. Η φούστα σουρωνόταν πολύ στη μέση, εκεί που ενώνονταν με το πανωκόρμι για να αποτελέσει ενιαίο πλέον ένδυμα, ανοίγοντας σε τρεις φαρδιές δίπλες, τις ντούκες στο κάτω της μέρος. Η πόστα (μάζεμα) σε απόσταση 35 εκ από τον ποδόγυρο δημιουργεί επιπλέον φούντωμα και δίνει βάρος στο φόρεμα. Επίσης, κόκκινη δαντέλα βαμβακερή διατρέχει τη φούστα δημιουργώντας στρογγυλάδες σε ύψος 27 εκ. πάνω από την πόστα και ανεβαίνει κατακόρυφα προς τη μέση. Η πόστα είναι επενδυμένη με μπεζ χονδρό βαμβακερό ύφασμα. Εντύπωση προκαλεί ότι ο ποδόγυρος, για να μην τρίβεται το ύφασμα, είναι περιτριγυρισμένος με μαύρο βουρτσάκι, αποτελούμενο από κάθετες σκληρές τρίχες, οι οποίες και έρχονται σε επαφή με το έδαφος.
Η γυναικεία φορεσιά του Πηλίου εξελίχτηκε αργά στο πέρασμα του χρόνου με πιθανές περιόδους στασιμότητας (Κ. Μακρής: 233). Περί τα τέλη του 19ου αιώνα πλησίασε τον τύπο της φορεσιάς Αμαλίας, που έτεινε να γίνει πανελλήνια. Οι απεικονίσεις της από τους περιηγητές συχνά αυθαιρετούν, δίνοντας ρομαντικές αναπαραστάσεις. Οι λαϊκές και λόγιες απεικονίσεις, παρά την αφαίρεση και τη σχηματοποίηση προσφέρουν πολλά στοιχεία από τις εξελικτικές της φάσεις.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: βαμβάκι και τούλι, μετάξι (αντικείμενο),
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό, επίρραπτη (αντικείμενο)
Κατασκευαστής: γυναίκες του Πηλίου
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία, Πήλιο, Λαύκος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: ηλικιωμένη
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: αρχές 20ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Μαγνησία, Πήλιο, Λαύκος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: Μαρία Μαλαθούνη-Θεόδωρος Κόφφας
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1911
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.13-15.
– Γιάνη Κορδάτου, Ιστορία της επαρχίας του Βόλου και της Αγιάς, εκδ. 20ός αιώνας, Αθήνα 1960, σ. 514-619.
– Λεύκωμα Ελληνικών Ενδυμασιών Μουσείου Μπενάκη, τόμος Α΄ Αθήνα 1948, πίν. 28.
– Κώστα Λιάπη «Η παλιά παραδοσιακή φορεσιά στον Αϊ-Γιώργη Νηλείας (Πηλίου)», ανάτυπο, Θ΄τόμος, Αρχείον Θεσσαλικών Μελετών, ΕΘΕ, Βόλος 1991.
– Κίτσου Μακρή, Η λαϊκή τέχνη του Πηλίου, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1976, σ. 233-236-237, 240-245.
– Κίτσου Μακρή, Πηλιορείτικες φορεσιές, Βόλος 1949.
Αθ. Ταρσούλη, Ελληνικές Φορεσιές, 4ος Φάκελος, Αθήνα 1941, αρ.18 και 19.
– Ψηφιακά Αρχεία: https://promirion.wordpress.com/laografika και huffingtonpost.gr
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 9/4/2024