ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 132
Ταξινόμηση: ενδυμασία , ένδυμα, κεφαλόδεσμος
Όνομα/Χαρακτηρισμός: κόσμημα του φεσιού
Τοπικό ή άλλο όνομα: τεπελίκ, τεπελίκι ή τάπλα
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: αυθεντικό
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Διάμετρος: 15 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: τεπελίκ, τεπελίκι ή τάπλα (δίσκος)
Στρογγυλό καπελάκι, κόσμημα στολισμού γυναικείου κεφαλόδεσμου. Έλαβε το όνομά του από τη λέξη τεπέ που σημαίνει κορυφή. Το τεπελίκι “κουρπελίδικο” (θολωτό) με χυτή τεχνική (χυτή από συρματερό πρότυπο, δίνει την εντύπωση συρματερής τεχνικής). Φέρει έκτυπη τεχνική. Βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Πρόκειται για επίρραπτο εξάρτημα, που στόλιζε το φέσι. Η διακόσμηση χωρίζεται σε τρεις ζώνες: Στο κέντρο υπάρχει έκτυπο μοτίβο, επίχρυσο με καστόνι στο κέντρο με μια κεντρική πέτρα. Η δεύτερη επάλληλη ζώνη κοσμείται με μικρά μοτίβα από φυτικά στοιχεία. Η τρίτη και τελευταία φέρει διακοσμητικές γραμμές και αραιά μικρά ανθικά μοτίβα. Στις απολήξεις του υπάρχουν θηλιές, από όπου κρεμόταν αλυσίδες με νομίσματα που έπεφταν και στόλιζαν το φέσι. Παρόμοιο συναντάμε σε όλες τις περιοχές του Πόντου να συνοδεύει τη ζιπούνα. Τεπελίκια φορούσαν και οι γυναίκες στην Αρμενία, την Καππαδοκία και τη Μ. Ασία.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: Κράμα μετάλλων ευτελούς ποιότητας (Αντικείμενο)
Τεχνικές: Εγχάρακτη (Διάκοσμος αντικειμένου)
Κατασκευαστής: Χρυσικοί
Χρόνος κατασκευής: 19ος αιώνας
Χώρα: Ελλάδα – Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Θράκη – Ευρύτερη περιοχή: Θράκης
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα:
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: 20ος αιώνας
Περίσταση χρήσης: νυφική
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης
Χώρα: Ελλάδα – Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Θράκη – Ευρύτερη περιοχή: Θράκης
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1970
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Δεληβορριάς, Α., Ελληνικά παραδοσιακά κοσμήματα, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1979.
- Ελληνικές φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και
- Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993.
- Ζώρα Π., Κεντήματα και κοσμήματα της ελληνικής φορεσιάς, ΥΠΠΟ-ΜΕΛΤ, Αθήνα 1981.
- Λαδά-Μινώτου Μ., Κοσμήματα της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς, 18ος-19ος αι., Ιστορική και Εθνολογική
- Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1999.
- Α. Χατζημιχάλη, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, Οι φορεσιές με το καβάδι, β΄τόμος (επιστ. επιμέλεια Τ. Ιωάννου-Γιανναρά, επιμ. Έκδοσης Α. Δεληβοριάς, Μουσείο Μπενάκη, Μέλισσα, Αθήνα 1983.
Ερευνητής: Nίκος Τσιμπλάκης, Μαρία Σπανού
Ημερομηνία: 18/3/2025