ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 138
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ζώνη, κόσμημα κορμού
Τυπολογία: χωρικό
Τοπικό ή άλλο όνομα: ασημοζούναρο
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: αυθεντικό
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 60 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Ασημοζούναρο, περίτεχνο κόσμημα μέσης της Καραγκούνικης γυναικείας φορεσιάς. Ζώνη αρθρωτή, σπονδυλωτή, φλουροκαπνισμένη, που επιβλήθηκε ως μόδα από Ηπειρώτες χρυσικούς και συναντάται εκτός από τους Καραγκούνηδες στη Δυτική Θεσσαλία και στους Βλάχους του Μετσόβου. Είναι φτιαγμένη με την συρματερή τεχνική, τέχνη- αν και λεπτεπίλεπτη και δύσκολη- εξόχως λαϊκή, που άνθισε από τα χρόνια του Βυζαντίου. Η επιφάνεια του κοσμήματος δίνει την εντύπωση της διάφανης αργυρόπλεκτης δαντέλας.
Οι σπόνδυλοι της ζώνης, ύψους 3,5 εκ., αριθμούν τους 62 και εναλλάσσονται ανά δύο, επίχρυσοι και ασημένιοι. Λέγονται και φυσέκια, λόγω του κυρτού τους σχήματος, γι’ αυτό και σε ορισμένα μέρη της Δ. Θεσσαλίας το ασημοζούναρο λέγεται και ζ’νάρ’μιτα φυσικλίκια, παρομοιάζοντάς το με φυσέκια κυνηγού. Συνδέονται μεταξύ τους με κρίκους πάνω και κάτω. Είναι εύκαμπτη.
Στο κέντρο της, η πόρπη που καλύπτει το κέντρο του κορμού φέρει τον χαρακτηριστικό φιόγκο, διαστάσεων 12 x 5 εκ., οποίος αποτελείται α) από την επιχρυσωμένη βάση, απ’ όπου κρέμονται τρία (3) κρεμασίδια τα σταχάκια β) από τον καθεαυτό φιόγκο και γ) από τον ρόδακα που ενώνει τα τρία αυτά μέρη. Ο διάκοσμος της γλωσσωτής πόρπης είναι κυρίως ανθικός με σχηματοποιημένα ελικοειδή μοτίβα.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: ασήμι χαμηλών βαθμών – Αντικείμενο
Τεχνικές: επαργύρωση, επιχρύσωση, συρματερή (φιλιγκράν), φλουροκάπνισμα – Διάκοσμος αντικειμένου
Κατασκευαστής: Χρυσικοί Ηπειρώτες
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ου αιώνα
Χώρα: Ελλάδα Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Καρδίτσα Ευρύτερη περιοχή: Δυτ. Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: καρακούνηδες
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: αρχές 20ού αιώνα
Περίσταση χρήσης: νυφικό
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης
Χώρα: Ελλάδα Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Καρδίτσα Ευρύτερη περιοχή: Δυτ. Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1950
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Δεληβοριάς Α., Ελληνικά παραδοσιακά κοσμήματα, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1979.
- Ζώρα Π., Κεντήματα και κοσμήματα της ελληνικής φορεσιάς, ΥΠΠΟ-ΜΕΛΤ, Αθήνα 1981.
- Λαδά-Μινώτου Μ., Κοσμήματα της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς, 18ος-19ος αι., Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1999.
- Τσαγγαλάς Κ., Η γυναικεία καραγκούνικη ενδυμασία σε μια θεσσαλική κοινότητα, κατασκευή και λειτουργία, Γιάννενα, 1982.
- Α. Χατζημιχάλη, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, Οι φορεσιές με το καβάδι, β΄τόμος (επιστ.επιμέλεια Τ. Ιωάννου-Γιανναρά, επιμ. Έκδοσης Α. Δεληβοριάς, Μουσείο Μπενάκη, Μέλισσα, Αθήνα 1983, σ.74-137.
- https://lykeionellinidon.com/el/psifiako-apothetirio/kosmima-mesis-5314
Ερευνητής: Nίκος Τσιμπλάκης, Μαρία Σπανού
Ημερομηνία: 1/4/2025