Καφτάνι Κωνσταντινούπολης ή Περγάμου

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 103
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, φόρεμα
Τυπολογία: αστικό
Όνομα / Χαρακτηρισμός: καφτάνι
Τοπικό ή άλλο όνομα: καφτάνι 
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι

ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 136 εκ. Πλάτος : 81 εκ. 
Συντήρηση: όχι

Περιγραφή: Καφτάνι-φόρεμα στο χρώμα της άμμου, από λινομέταξο ύφασμα του αργαλειού, ύψους 1,36 εκ.  Αποτελείται από ένα ενιαίο μονοκόμματο φύλλο μπρος-πίσω, με βαθύ άνοιγμα στο ντεκολτέ (χωρίς διακόσμηση) ύψους 44 εκ. Κάθετα στον κορμό είναι ραμμένα τα μανίκια πλάτους 28 εκ. και μήκους 48 εκ. που πλαταίνουν στο κάτω μέρος τους (30 εκ.) και κοσμούνται στις απολήξεις τους με άνθινα κεντητά επαναλαμβανόμενα γεωμετρικά μοτίβα σε φαρδιές ταινίες (κολόνες). Ίδια ακριβώς κεντητή ταινία (κολόνα) περιτρέχει τον ποδόγυρο, ενώ άλλες δύο αντικριστές στο πρόσθιο μέρος ξεκινούν από τον ποδόγυρο και υψώνονται κάθετα προς τον κορμό, μήκους 62 εκ. Οι ταινίες αυτές (κολόνες) είναι κεντημένες με διπρόσωπες μετρητές βελονιές και με κλωστές μεταξωτές σε μπλε, πράσινο, κοραλλί, άσπρο, πράσινο και γκρίζο χρώμα. Συνοδεύεται με μαντήλι από λεπτεπίλεπτο ύφασμα (γάζα), διακοσμημένο με σταμπωτά μοτίβα φυτικού διακόσμου στις αποχρώσεις του μπεζ και του εκάι. Γαρνίρεται κατά διαστήματα με χειροποίητη μπιμπίλα, φτιαγμένη με το βελόνι, από αυτές που διακρίνονται για την λεπτομέρεια και την άριστη τεχνική τους.

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: λινομέταξο ύφασμα,  λεπτή γάζα (μαντήλι) (αντικείμενο), κλωστές μεταξωτές (διάκοσμος)
Τεχνικές: υφαντό (αντικείμενο), κεντητός, σταμπωτός (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: Πολυτελές εργαστήριο Κωνσταντινούπολης ή Περγάμου
Χρόνος κατασκευής: τέλη 18ου-αρχές 19ου αιώνα  
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Κωνσταντινούπολη ή Πέργαμος Ευρύτερη περιοχή: Μ. Ασία

ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: 
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: τέλη 19ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινό
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Κωνσταντινούπολη και Πέργαμος Ευρύτερη περιοχή: Μ. Ασία

ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: Μιράντα Σοφιανού.  Η συλλογή Σοφιανού προήλθε από την προίκα Αριστόδημου και Μυρσίνης Φενερλή-Σοφιανού, έχει ιστορία τριών αιώνων (18ος, 19ος και αρχές 20ού) και πατά ισόβαρα μεταξύ της Κωνσταντινούπολης και της Περγάμου
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2018

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Σοφιανού Μιράντα, Στεφανίδη Φωτεινή, Η Προίκα, κεντήματα και υφάσματα από την Κωνσταντινούπολη και την Πέργαμο Μικράς Ασίας, (Συλλογή Σοφιανού), εκδόσεις του Φοίνικα, Αθήνα 2014, σ.238-239.
• Papantoniou, I., «Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς», Εthnografika, Vol.1:5-93, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.

Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Μαρία Σπανού
Ημερομηνία: 29/1/2024