ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 107/ε
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, κεφαλομάντηλο
Τοπικό ή άλλο όνομα: μαντήλι
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι

ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Ύψος: 82 εκ. Πλάτος: 82 εκ. 
Συντήρηση: όχι

Περιγραφή: Μαντήλι τύπου καλαμκερί ή καλεμκερί,  η λέξη είναι τουρκικής προέλευσης και σύνθετη (καλέμ=κάλαμος και κιαρ=εργασία) και σήμαινε το γυναικείο και ζωγραφισμένο στο χέρι μαντήλι σε ξύλινα καλούπια, με σφραγίδες της τότε εποχής φτιαγμένες από ξύλο φλαμουριάς. Πρόκειται για είδος κεφαλομάντηλου σταμπωτού και αραχνοΰφαντου, από ολόλεπτη γάζα, σε μαύρο χρώμα, που εμπλουτίζεται  περιμετρικά από τυπωμένα κοσμήματα -ανθρωπόμορφες παραστάσεις, περιστοιχισμένες από πλούσιο ανθικό διάκοσμο. Εντύπωση προκαλεί η κεντρική παράσταση που πέφτει πίσω στον κεφαλόδεσμο  με το ερωτευμένο ζευγάρι  και οι ένθεν παραστάσεις με φουστανέλα και ενδύματα που παραπέμπουν σε βυζαντινά. Το μεγάλο αυτό μαντίλι είναι διπλωμένο διαγώνια για να σχηματίζει τρίγωνο και στις τέσσερις γωνίες του  είναι  στολισμένο με χρυσά κρόσσια, προσθέτοντας περίσσια χάρη.

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: γάζα λεπτή (αντικείμενο)
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό (αντικείμενο) σταμπωτό (ξυλότυπος και πινέλο) διάκοσμος
Κατασκευαστής: Εργαστήρια
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αιώνα
Χώρα: Τουρκία. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Νίγδη. Ευρύτερη περιοχή: Καππαδοκία

ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: πρόσφυγες
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: αρχές 20ού αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης
Χώρα: Τουρκία. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Νίγδη. Ευρύτερη περιοχή: Καππαδοκία

ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1965

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 
– Groupe de Travail sur le Vêtement, “La constitution d’un prôtocole d’enquête”, L’Ethnographie 92-94, Actes du colloque national CNRS “Vers une anthropologie du vêtement”, Musée de l’Homme (9-11 mars 1983) publiés sous la direction d’ Y. Delaportes (Paris 1984), σελ. 287-289.
– Ιωσηφίδης Κ., Η Καρβάλη της Καππαδοκίας – Η Φορεσιά (Νέα Καρβάλη 1988), σελ. 13.
– Καπουρνιώτη Α., Τσαλαπάτα Κ., Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ. 50-53.
– Παπαντωνίου Ιωάννα,  Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο 1996,  σελ. 103.
– Παπαντωνίου Ιωάννα, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, ΠΛΙ, Ναύπλιο, 2000.
– Παπαντωνίου Ι., «Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας παραδοσιακής φορεσιάς», Εθνογραφικά 1 (Ναύπλιο 1989), σελ. 5.
– Πετρόπουλος Δ. – Ανδρεάδης Ε., Η θρησκευτική ζωή στην περιφέρεια Ακσεράι-Γκέλβερι, (Αθήνα 1971), σελ. 14.
– Χατζημιχάλη Αγγελική, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, τόμος Α΄. Επιστημονική επιμέλεια Τατιάνας Ιωάννου-Γιανναρά, επιμέλεια έκδοσης Άγγελος Δεληβορριάς, Εκδόσεις Μέλισσα, Αθήνα 1978.
– Χατζημιχάλη Αγγελική, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, τόμος Β΄. Επιστημονική επιμέλεια Τατιάνας Ιωάννου-Γιανναρά, επιμέλεια έκδοσης Άγγελος Δεληβορριάς, Εκδόσεις Μέλισσα, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 1983.
– https://ellas2.wordpress.com/2013/02/12/φορεσιές της Καππαδοκίας

Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 20/3/2024