ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 101
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, φόρεμα
Τυπολογία: αστικό
Όνομα / Χαρακτηρισμός: αντερί
Τοπικό ή άλλο όνομα: αντερί
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 139 εκ. Πλάτος : 81 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Αντερί[1](αυθεντικό), ποδήρες μανικωτό ολομέταξο φόρεμα-χρυσοϋφασμένο, σε φούξια χρώμα, με σχηματοποιημένα μεγάλα ανθικά και άλλα διακοσμητικά μοτίβα. Πρόκειται για πολυτελές[2] ένδυμα καθαρά ανατολίτικου τύπου, κατακόρυφα ανοιχτό μπροστά με απαλές γλωσσωτές απολήξεις ολόγυρα. Το φόρεμα (101 α) αποτελείται από ένα ενιαίο μονοκόμματο φύλλο προς-πίσω, με βαθιά ανοίγματα στο πλάι ύψους 1,39 εκ. το καθένα. Φέρει μικρό όρθιο γιακά, πλάτους 5 εκ. γαρνιρισμένο με μια τριπλή ζικζακωτή μπορντούρα δουλεμένη με ασημόνημα. Τόσο το κατακόρυφο άνοιγμα, όσο και τα πλαϊνά ανοίγματα (σκισίματα) έχουν ήπια γλωσσωτή απόληξη. Μονοκόμματα με τον κορμό είναι ραμμένα τα μανίκια πλάτους, μήκους 68 εκ. των οποίων το πλάτος κυμαίνεται από 16 έως 18 εκ. στο κάτω μέρος τους και φέρουν βαθύ γλωσσωτό άνοιγμα ύψους 35 εκ., επενδυμένο με χρυσοϋφασμένη στόφα. Τόσο το άνοιγμα όσο και ο γύρος των μανικιών γαρνίρονται με ασημένια περίτεχνη δαντέλα. Το κάτω μέρος της τραχηλιάς γαρνίρεται με τρία πλεκτά κίτρινα κουμπάκια που θηλυκώνουν με τρεις αντίστοιχες θηλιές από κίτρινο γαϊτάνι.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η βράκα (101 β) μήκους 103 εκ. από το ίδιο ύφασμα η οποία σφίγγει τη μέση με βρακοσχοίνι το οποίο τελειώνει με τσεβρέ, κεντημένο στις δύο απολήξεις του με χρωματιστό ανθικό διάκοσμο. Η βαμβακερή ζώνη στο ίδιο περίπου χρώμα πλάτους 9 εκ. διακοσμείται από ασημένιο κορδόνι. Η βράκα στον ποδόγυρο φέρει εκάστη 7 θηλιές, στις οποίες περνάει γαϊτάνι για να σφίγγει το πόδι. Επίσης ενδιαφέρον είναι το διπλωμένο μαντήλι (101 γ) από το ίδιο ύφασμα που δένει στο πλάι (από δεξιά) σε σχήμα τριγωνικό, διαστάσεων 82 Χ 86,5 εκ. Το μαντήλι φινίρεται με κρόσσια διακοσμημένα με ασημένιες μεταλλικές πούλιες και 4 φούντες από ασημόνημα στις 4 γωνίες του με Το αντερί είναι φοδραρισμένο με υπόλευκο λεπτό βαμβακερό ύφασμα.
[1]Το αντερί από την τουρκοπερσική λέξη ενταρί, εν είδει ρόμπας, φορέθηκε από άντρες και γυναίκες Μουσουλμάνους, Χριστιανούς και Εβραίους, σε πολλές χώρες από την Κεντρική Ασία και τη Μέση Ανατολή μέχρι τα Βαλκάνια και τη Βόρεια Αφρική. Οι πληροφορίες προέρχονται από τον φιλόλογο-ερευνητή του μικρασιατικού πολιτισμού κ. Θοδωρή Κοντάρα, τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά.
[2] Η πολυτέλεια του υφάσματος σε συνδυασμό με το είδος του διακόσμου δημιουργεί ένα άκρως εντυπωσιακό σύνολο, το λεγόμενο τουρκομπαρόκ.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μεταξωτό (αντικείμενο), Ασημόνημα, ασημοκλωστή, ασημένιες μεταλλικές πούλιες, κουμπάκια βαμβακερά, κορδόνι βαμβακερό (διάκοσμος)
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό(αντικείμενο), επίρραπτη, πλεκτή (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: Υφαντήρια Ανατολής (Κωνσταντινούπολης ή Δαμασκού)
Χρόνος κατασκευής: 19ος αιώνας
Χώρα: Τουρκία ή Συρία. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Κωνσταντινούπολη ή Δαμασκός Ευρύτερη περιοχή: Μ. Ασία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία:
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: 19ος αιώνας
Περίσταση χρήσης: επίσημη
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Τουρκία. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Αϊδίνι Ευρύτερη περιοχή: Μ. Ασία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: Βικτώρια Σταματοπούλου-Σκρέτα (συλλογή οικογενειακή)
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2011
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Αχνάρια μεγαλοπρέπειας, μια νέα ματιά στην παράδοση της ελληνικής γυναικείας φορεσιάς, (επιμ. Ι. Παπαντωνίου)
κείμενα:Ν. Μαχά-Μπιζούμη, Σ. Παντουβάκη, Ι. Παπαντωνίου, Μ. Πασσά-Κώτσου, Μ. Πήχου, Ξ. Πολίτου, Α. Ρουμελιώτη, έκδ. Γ. & Ν. Λαιμού, Ντ. & Κ. Καρούση, Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, 2014, σ. 198-203.
– Papantoniou, I., «Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς», Εthnografika, 1:5-93, Nauplion, Peloponnesian Folklore Foundation.
– Παπαντωνίου Ιωάννα, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, ΠΛΙ, Ναύπλιο, 1996.
– Παπαντωνίου Ιωάννα, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, ΠΛΙ, Ναύπλιο, 2000
Ερευνητής: Νίκος Τσιπλάκης, Μαρία Σπανού
Ημερομηνία: 29/1/2024