ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 110/θ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, κόσμημα
Τυπολογία: χωρικό, γυναικεία φορεσιά Σαρακατσάνων Θεσσαλίας
Όνομα / Χαρακτηρισμός: –
Τοπικό ή άλλο όνομα: πόρπη
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 32 εκ. Πλάτος 14 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Πόρπη, κόσμημα μέσης της Σαρακατσάνας Θεσσαλίας. Τριμερής μαλαμοκαπνισμένη, δουλεμένη με σφυρήλατη τεχνική, κοσμημένη με έκτυπο και εγχάρακτο διάκοσμο γεμισμένο με σαβάτι. Στην επιφάνεια των πλαϊνών καμπυλωτών τμημάτων της κυριαρχεί ανθικός διάκοσμος και έκτυποι ρόδακες, που το κέντρο τους είναι στολισμένο με σαβάτι. Στο κεντρικό μαστοειδές έξαρμα, ο διάκοσμος είναι σχηματοποιημένος φυτικός με έναν έκτυπο ρόδακα- στο κέντρο, επίχρυσο τονισμένο με σαβάτι, ενώ ολόγυρα κυριαρχούν σχηματοποιημένα αντικριστά πουλιά. Η πόρπη κλείνει με μεταλλική καρφίδα προσαρτημένη σε μεταλλική αλυσίδα, το υπόλοιπο τμήμα της ζώνης είναι από μαύρο μάλλινο χοντρό ύφασμα.
«Από καμιά Σαρακατσάνικη φορεσιά δε λείπουν τις γιορτές τ’άρματα, τ’ αλύσια ή τ’ ασήμια· τελευταία ακόμα φορούσαν πάντα τ’ ασημοζούναρα με τ’ αλύσια για την ασημοσουγιά, απαραίτητο δώρο του γαμπρού, και διάφορους άλλους τοκάδες, πιαστούρια και τσαπράκια» (Χατζημιχάλη, σ. 302).
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: κράμα μετάλλων και μαλλί (αντικείμενο)
Τεχνικές: μαλαμοκάπνισμα, σαβάτι (αντικείμενο),εγχάρακτη, έκτυπη, σφυρήλατη (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: Χρυσικοί
Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Θεσσαλία Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: τέλη 19ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: νυφική
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Θεσσαλία Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1970
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Αχνάρια μεγαλοπρέπειας, μια νέα ματιά στην παράδοση της ελληνικής γυναικείας φορεσιάς, (επιμ. Ι. Παπαντωνίου) κείμενα:Ν. Μαχά-Μπιζούμη, Σ. Παντουβάκη, Ι. Παπαντωνίου, Μ. Πασσά-Κώτσου, Μ. Πήχου, Ξ. Πολίτου, Α. Ρουμελιώτη, έκδ. Γ. & Ν. Λαιμού, Ντ. & Κ. Καρούση, Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, 2014, σ. 102-103.
– Παπαντωνίου Ιωάννα, Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, ΠΛΙ, Ναύπλιο, 1996.
– Παπαντωνίου Ιωάννα, Η ελληνική ενδυμασία από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, ΠΛΙ, Ναύπλιο, 2000.
– Ελληνικές φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993, σ. 196-7.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ. 45-7.
– Α. Χατζημιχάλη, Η ελληνική λαϊκή φορεσιά, Οι φορεσιές με το σιγκούνι, (επιστ.επιμέλεια Τ. Ιωάννου-Γιανναρά, επιμ. Έκδοσης Α. Δεληβοριάς, Μουσείο Μπενάκη, Μέλισσα, Αθήνα 1978, σ.296-341.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 28/2/2024