ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 125/στ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, κεφαλομάντηλο
Τυπολογία: νησιώτικο
Όνομα / Χαρακτηρισμός: μαντήλι
Τοπικό ή άλλο όνομα: μαντήλα καλαμκεριά
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 123 εκ. Πλάτος : 123 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Μαντήλα εξωτερική, καλαμκεριά, μαντήλι σταμπωτό, τετράγωνο βαμβακερό, η λεγόμενη μελιτζανιά. Η λέξη καλαμκερί είναι τουρκικής προέλευσης και σύνθετη (καλέμ=κάλαμος και κιαρ=εργασία) και σήμαινε το γυναικείο και ζωγραφισμένο στο χέρι μαντήλι σε ξύλινα καλούπια, με σφραγίδες της τότε εποχής φτιαγμένες από ξύλο φλαμουριάς. Πρόκειται για είδος κεφαλομάντηλου σταμπωτού και αραχνοΰφαντου, από ολόλεπτη γάζα, σε καφετί-μελιτζανί χρώμα, που περιτρέχεται από φυτικό διάκοσμο με αχνά χρώματα. Το μεγάλο αυτό μαντίλι έχει φτιαχτεί από δύο μαντήλες για να έχει το επιθυμητό μέγεθος. Επίσης, φέρει σφραγίδα σταμπωτή του Σουλτάνου, τεκμήριο εισαγωγής και του αναλογούντος φόρου που έχει νομίμως πληρωθεί. Η μαντήλα διπλώνεται στα δύο και αποκτά σχήμα ορθογωνίου τριγώνου. Σκεπάζεται έτσι διπλωμένη το πάνω μέρος του κεφαλιού. Η μία γωνία της, η ορθή, πέφτει πίσω από το κεφάλι ως την πλάτη και οι άλλες δύο του τριγώνου, που λέγονται κλώνια, αφού περιβάλλουν το λαιμό δένονται ή πάνω στην κορυφή (ιδίως τις καθημερινές) ή πίσω από το κεφάλι προς τον τράχηλο. (Ι.Κ. Ρήγας, σ.362).
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: γάζα λεπτή (αντικείμενο),
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό, σταμπωτό (αντικείμενο)
Κατασκευαστής: εργαστήριο της Σκιάθου (πληροφορία Ν. Τσιμπλάκη Δ. Γαλάτη)
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκιάθος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: αρχές 20ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκιάθος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: Ματούλα Μπουροδήμου
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2011
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Δελήτσικου-Παπαχρίστου Μ., Η παραδοσιακή φορεσιά της Σκοπέλου, Δήμος Σκοπέλου 2005.
– Ελληνικές φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993, σ. 28-29.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.24-26.
– Πολίτου Ξένια, «Οι φορεσιές των Βορείων Σποράδων και του Τρικεριού», στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, 2001.
– Γ. Α. Ρήγα, Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός, Ελληνικά, Περιοδικόν Σύγγραμμα Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Παράρτημα , τεύχ. Δ΄, Θεσσαλονίκη 1970, σ. 349-384.
– Χατζημιχάλη Αγγελική, Ελληνικαί Εθνικαί Ενδυμασίαι, τόμος Α΄Β΄, 1948-1954, Αθήνα.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 11/4/2024