ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 118/ε
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, πουκάμισο
Τυπολογία: νησιώτικο αναγεννησιακού τύπου
Όνομα / Χαρακτηρισμός: πουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομα: ανετουράλι
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 123 εκ. Πλάτος : 52 εκ. (μέσης), 54 εκ. (περιφέρειας)
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Ανετουράλι, εξάρτημα της σκοπελίτικης φορεσιάς, πουκάμισο του οποίου το πάνω μέρος είναι από ολοβρόχινο ύφασμα, που ο τύπος του δημιουργεί ρίγες μεταξωτές, ενώ το κάτω του μέρος, η ποδιά από άσπρο χασέ στον τύπο με τη φουστάνα, με φούστα βολτιασμένη, δηλαδή πλισαρισμένη από ειδικές τεχνίτριες σε πολλές λεπτές πτυχώσεις. Το πάνω μέρος έχει υποτυπώδη μπούστο με τιράντες.
Τα μανίκια, ραμμένα κάθετα στον κορμό, μήκους 63 εκ. και πλάτους (άνοιγμα) 36 εκ. ενώνονται με τον υπόλοιπο κορμό με ριτζέλιασμα ή αρατζιδέλα χρυσή πλεκτή στα κοπανέλια, γνωστά ως μοσχοκάρφια, από χρυσόνημα. Η πιο εντυπωσιακή διακόσμηση του πουκάμισου είναι αυτή του φινιρίσματός του, που σχηματίζει «ολόχρυση» ταινία που κατά διαστήματα κοσμείται από όμοιες μαργαρίτες ή αστέρια, ενώ τα διάκενα της ταινίας καλύπτεται με χρυσοκέντημα «ανετουράλ» ή «ανιτουράλ» από το οποίο ονοματοδοτείται και το περίτεχνο αυτό ρούχο. Η τεχνική αυτή, ανήκει στην συρμακέσικη και γενικά στην χρυσοκεντητική που την ασκούσαν συνήθως άνδρες τεχνίτες, οι συρμακέσιδες και οι τερζήδες, που στην Σκόπελο πέρασε στα χέρια των γυναικών.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: βαμβάκι, μετάξι, χρυσοκλωστή (αντικείμενο)
Τεχνικές: υφαντό βιομηχανικό, (αντικείμενο), δαντελωτή ένωση, αρατζιδέλα, κεντητή ένωση, μέρτζες, βελονιά βαΐ, πτύχωση (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: γυναίκες της Σκοπέλου
Χρόνος κατασκευής: τέλη 19ου αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκόπελος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: –
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: τέλη 19ου αιώνα
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Μαγνησία, Σκόπελος. Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία, Β. Σποράδες
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: δωρεά
Προκάτοχος: Μάρω Μαυρογιάννη –Ροδοπούλου & Μάγδα Μαυρογιάννη
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2008
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Αχνάρια μεγαλοπρέπειας, μια νέα ματιά στην παράδοση της ελληνικής γυναικείας φορεσιάς, (επιμ. Ι. Παπαντωνίου) κείμενα:Ν. Μαχά-Μπιζούμη, Σ. Παντουβάκη, Ι. Παπαντωνίου, Μ. Πασσά-Κώτσου, Μ. Πήχου, Ξ. Πολίτου, Α. Ρουμελιώτη, έκδ. Γ. & Ν. Λαιμού, Ντ. & Κ. Καρούση, Ελληνικό Κέντρο Λονδίνου, 2014, σ. 120-127.
– Μ. Δελήτσικου-Παπαχρίστου, Η παραδοσιακή φορεσιά της Σκοπέλου, Δήμος Σκοπέλου 2005.
– Ελληνικές Φορεσιές, πρόλογος Ι.Κ. Μαζαράκης-Αινιάν, εισαγωγή Μ. Λαδά-Μινώτου, Ντ. Γαγγάδη, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1993, σ. 30-31.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.27-33.
– Ι. Παπαντωνίου, Ελληνικές Φορεσιές, ΠΛΙ, Ναύπλιο 1981, σ. 24.
– Ι. Παπαντωνίου, «ένα κομμάτι ύφασμα» στο Πτυχώσεις. Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 21ου αιώνα, τεύχ.51-61, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα & Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού Α.Ε., Αθήνα 2004.
– Αδ. Σάμψων, «Η λαϊκή φορεσιά της Σκοπέλου και Αλοννήσου, Αρχείον Θεσσαλικών Ερευνών, τόμ.5, ΕΘΕ, Βόλος 1970.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 1/4/2024