ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 111/ζ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, πουκάμισο
Τυπολογία: νησιώτικο
Όνομα / Χαρακτηρισμός: πουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομα: π’κάμ’σο άλικο με κορφάδες γυρτές
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 120 εκ. Πλάτος : 99 εκ. (μέσης)
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: π’κάμ’σο άλικο τρικεριώτικο με κορφάδες γυρτές σε πολύ έντονο κόκκινο χρώμα, μεταξωτό (σκεπίτικο, προϊόν του μεταξοσκώληκα, του καματερού), ποδήρες. Αποτελείται από ένα ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω και από τη μέση και κάτω φαρδαίνει με την προσθήκη λαγκιολιών, δηλαδή τριγωνικών φύλλων που ράβονται στο πλάι. Στο στήθος φέρει κατακόρυφο άνοιγμα την τραχηλιά, μήκους 32 εκ. περίτεχνη χρυσή δαντέλα, γνωστή ως σκούφιες στα κοπανέλια. Τα μανίκια, ραμμένα κάθετα στον κορμό, μήκους 57 εκ. και πλάτους (άνοιγμα) 39 εκ. ενώνονται με τον υπόλοιπο κορμό με ριτζέλιασμα ή αρατζιδέλα χρυσή πλεκτή στα κοπανέλια από χρυσόνημα. Οι υπόλοιπες ενώσεις είναι κοσμημένες με μέριζες ή μέρτζες σε χρυσοκλωστή και χρώμα μεταξωτό. Κατά μήκος των μανικιών, δαντελωτή πάλι ένωση ενώνει τις δύο άκρες του υφάσματος, δίνοντας την εντύπωση ότι τα μανίκια δεν έχουν ραφή. Αυτής της τεχνικής οι χρυσές δαντέλες είναι γνωστές ως χρυσά πλεκτά στα κοπανέλια, σε διάφορες σχεδιαστικές παραλλαγές. Η άκρη των μανικών κοσμείται από κεντητή χρυσοκέντητη ζώνη με σχηματοποιημένο επαναλαμβανόμενο φυτικό διάκοσμο, τις κορφάδες γυρτές, ένα από τα αγαπημένα σχέδια των Τρικεριωτισσών κεντηστριών. Το σχεδόν γεωμετρικό αυτό μοτίβο επαναλαμβάνεται και στον ποδόγυρο με τα ίδια χρυσοκέντητα μοτίβα, με τη διαφορά, γεγονός σπάνιο, που το μέγεθός τους είναι μικρότερο των μανικιών. Το φινίρισμα των μανικών και του ποδόγυρου γαρνίρεται με χρυσή δαντέλα στα κοπανέλια ανάμεσα με βαμβακόνημα. Σημειώνεται ότι όλα τα τρικεριώτικα κεντήματα της φορεσιάς έχουν φιλοτεχνηθεί στο γκιοργκέφι ή γκεργκέφι (από το τουρκικό Gergef, που σημαίνει ξύλινο τελάρο κεντήματος με ποδαράκια).
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μετάξι (αντικείμενο), μεταξωτή κλωστή, χρυσοκλωστή και βαμβακοκλωστή (διάκοσμος)
Τεχνικές: υφαντό (αντικείμενο), δαντέλα με βελόνι, χρυσή, κοπανέλι, κέντημα γραφτό, αζούρ, κεντητή ένωση, μέρτζες (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: γυναίκες του Τρίκερι
Χρόνος κατασκευής: 19ος αιώνας
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία (Τρίκερι). Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: πρόσφυγες
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: 19ος αιώνας
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία (Τρίκερι). Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1965
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Α. Χατζημιχάλη, Κεντήματα του Τρίκερι, Εργόχειρο, Αθήνα 1951.
– Α. Χατζημιχάλη, Ελληνική Λαϊκή Τέχνη, Ρουμλούκι, Τρίκερι, Ικαρία, Αθήνα 1931.
– Α. Καπουρνιώτη, «Η γυναικεία τρικεριώτικη φορεσιά», Ενδυματολογικά 1: 71-76, ΠΛΙ, Ναύπλιο 2000.
– Ξ. Πολίτου, «Οι φορεσιές των Βορείων Σποράδων και του Τρικεριού», στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων (Αθηνών). ΛτΕ, Αθήνα 2001.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 11/3/2024