ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 115/δ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, πουκάμισο
Τυπολογία: νησιώτικο
Όνομα / Χαρακτηρισμός: πουκάμισο
Τοπικό ή άλλο όνομα: π’κάμ’σο της ξενιτιάς με τα π’λάκια
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 160 εκ. Πλάτος : 49 εκ. (μέσης)
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: π’κάμ’σο τρικεριώτικο της ξενιτιάς με τα π’λάκια σε σκούρο πράσινο χρώμα, σκεπίτικο (προϊόν του μεταξοσκώληκα, του καματερού), ποδήρες. Το φορούσαν οι γυναίκες των οποίων οι άνδρες ήταν ταξιδεμένοι. Αποτελείται από ένα ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω και από τη μέση και κάτω φαρδαίνει με την προσθήκη λαγκιολιών, δηλαδή τριγωνικών φύλλων που ράβονται στο πλάι. Στο στήθος φέρει κατακόρυφο άνοιγμα την τραχηλιά, μήκους 25 εκ. περίτεχνη χρυσή δαντέλα, γνωστή ως σκούφιες στα κοπανέλια. Τα μανίκια, ραμμένα κάθετα στον κορμό, μήκους 63 εκ. και πλάτους (άνοιγμα) 42 εκ. ενώνονται με τον υπόλοιπο κορμό με ριτζέλιασμα ή αρατζιδέλα χρυσή πλεκτή στα κοπανέλια από χρυσόνημα. Οι υπόλοιπες ενώσεις είναι κοσμημένες με απλές μέριζες ή μέρτζες σε χρώμα μεταξωτό. Κατά μήκος των μανικιών, δαντελωτή πάλι ένωση ενώνει τις δύο άκρες του υφάσματος, δίνοντας την εντύπωση ότι τα μανίκια δεν έχουν ραφή. Αυτής της τεχνικής οι χρυσές δαντέλες είναι γνωστές ως χρυσά πλεκτά στα κοπανέλια, σε διάφορες σχεδιαστικές παραλλαγές. Η άκρη των μανικών κοσμείται από κεντητή ζώνη με σχηματοποιημένο επαναλαμβανόμενο ζωικό διάκοσμο, τα π’λάκια (θαλασσοπούλια), ένα από αγαπημένα σχέδια των Τρικεριωτισσών κεντηστριών. Το σχεδόν γεωμετρικό αυτό μοτίβο επαναλαμβάνεται και στον ποδόγυρο με χρυσοκέντητα π’λάκια. Το φινίρισμα των μανικών και του ποδόγυρου γαρνίρεται με χρυσή δαντέλα στα κοπανέλια. Σημειώνεται ότι όλα τα τρικεριώτικα κεντήματα της φορεσιάς έχουν φιλοτεχνηθεί στο γκιοργκέφι ή γκεργκέφι (από το τουρκικό Gergef, που σημαίνει ξύλινο τελάρο κεντήματος με ποδαράκια).
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μετάξι, (αντικείμενο) μεταξοκλωστή, χρυσοκλωστή (διάκοσμος)
Τεχνικές: υφαντό, (αντικείμενο) δαντέλα χρυσή, κοπανέλι, δαντελωτή ένωση, ριντιζέλες, κεντητή ένωση, μέριζες, κέντημα ανεβατό, διπλό γαζί (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: γυναίκες του Τρίκερι
Χρόνος κατασκευής: αρχές 20ού αιώνα
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία (Τρίκερι). Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: μεσήλικη
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: πρόσφυγες
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: 20ός αιώνας
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Μαγνησία (Τρίκερι). Ευρύτερη περιοχή: Θεσσαλία
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: άγνωστος
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 1965
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
– Α. Χατζημιχάλη, Κεντήματα του Τρίκερι, Εργόχειρο, Αθήνα 1951.
– Α. Χατζημιχάλη, Ελληνική Λαϊκή Τέχνη, Ρουμλούκι, Τρίκερι, Ικαρία, Αθήνα 1931.
– Α. Καπουρνιώτη, «Η γυναικεία τρικεριώτικη φορεσιά», Ενδυματολογικά 1:71-76, ΠΛΙ, Ναύπλιο 2000.
– Α. Καπουρνιώτη, Κ. Τσαλαπάτα, Λύκειο των Ελληνίδων Βόλου, Ημερολόγιο 2004, σ.20-23.
– Ξ. Πολίτου, «Οι φορεσιές των Βορείων Σποράδων και του Τρικεριού», στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων (Αθηνών). ΛτΕ, Αθήνα 2001.
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 11/3/2024