ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ
Αριθμός Ταύτισης Αντικειμένου: 104/γ
Ταξινόμηση: ενδυμασία, ένδυμα, ποδιά
Τυπολογία: χωρικό
Όνομα / Χαρακτηρισμός: ποδιά
Τοπικό ή άλλο όνομα: πιστίρκα με παγούνια
Μέρος συνόλου: όχι
Αυθεντικό: ναι
ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Διαστάσεις: Μήκος: 72 εκ. Πλάτος : 37 εκ.
Συντήρηση: όχι
Περιγραφή: Πιστίρκα, μάλλινη ποδιά του αργαλειού, σε ορθογώνιο σχήμα, με την τεχνική του ‘πουλ’τό (απολυτό), ένα από τα καλύτερα δείγματα υφαντικής τέχνης στην Ελλάδα. Το στημόνι και το υφάδι σε χρώμα κόκκινο του κρασιού, με νήματα που βάφονταν στο μπογιατζή. Στην κύρια ζώνη της ποδιάς, ο διάκοσμος είναι ενυφασμένος και κεντητός. Στις κατακόρυφες πλευρές της ποδιάς τα σχηματοποιημένα ενυφασμένα αντικριστά γεωμετρικά μοτίβα, οι τσαγαναίοι και τα δάχτυλα στα πλαϊνά εναλλάσσονται στα χρώματα του μαύρου, του γαλάζιου, πράσινου και του ροζ.
Στο κέντρο τους κεντημένα γεωμετρικά σχήματα με μάλλινες κλωστές σε χρώματα γαλάζιο, μαύρο, κίτρινο και ροζ. Ανάμεσα τους κεντητά σχηματοποιημένα μοτίβα σαν σταυρουδάκια στο κέντρο, καμωμένα με μάλλινη κλωστή στα ίδια χρώματα.
Το κάτω τμήμα της ποδιάς ενυφασμένες οριζόντιες ρίγες σε χρώματα λαδί, κίτρινο, μαύρο, ροδί και γαλάζιο. Οι δύο εξωτερικές φαρδιές μαύρες ζώνες είναι κεντημένες με λευκή κλωστή που σχηματίζει μπορντούρα ζιγκ-ζαγκ ενώ η φαρδύτερη, κεντρική είναι κεντημένη με επτά σχηματοποιημένα μοτίβα από λευκό και κόκκινο μάλλινο νήμα που σχηματίζει φουντίτσες. Η ποδιά είναι διακοσμημένη στην κάτω οριζόντια πλευρά και στα 30εκ. των κατακόρυφων με πολύχρωμα μάλλινα κροσσάκια. Στα άνω άκρα είναι στερεωμένα μάλλινα πλεχτά κορδόνια, δίχρωμα (πορτοκαλέρυθρο – μπλε), τα μπλαζντιρά, για να στερεώνεται η ποδιά στη μέση, η οποία δενόταν πάνω από το ζωνάρι. Κάτω ακριβώς από τα μπλαζντιρά, μια ενδιαφέρουσα κεντητική ταινία εκτείνεται ολόγυρα, όπου με μικρές μυτούλες και αραιές ιδιότυπες βελονιές σε μετρημένες αποστάσεις δημιουργούν μια ενιαία πανέμορφη ζώνη.
Σημειώνεται ότι η φορεσιά, συμπληρώνεται με επιμετώπια και επιστήθια κοσμήματα. Η θρακική γυναικεία φορεσιά διαφοροποιείται στα χρώματα και στα κεντίδια από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό. Μέσα από την ενδυματολογική ποικιλία και τις παραδοσιακές φορεσιές της περιοχής, οι οποίες αντλούν στοιχεία από την αρχαιοελληνική και βυζαντινή παράδοση
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Υλικό: μαλλί (αντικείμενο), μάλλινη, βαμβακερή κλωστή (διάκοσμος)
Τεχνικές: υφαντό απολυτό (αντικείμενο), επίρραπτη, ενυφασμένη (διάκοσμος)
Κατασκευαστής: οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής: 1900-1924
Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό διαμέρισμα: Βόρεια Θράκη (Καβακλί). Ευρύτερη περιοχή: Θράκη
ΧΡΗΣΗ
Χρήστης: γυναίκα
Ηλικία: νέα
Κοινωνική ηλικία: –
Πληθυσμιακή / πολιτισμική / εθνοτική ομάδα: πρόσφυγες
Περίοδος χρήσης: –
Χρόνος χρήσης: 1900-1924
Περίσταση χρήσης: γιορτινή
Σκοπός χρήσης: –
Τοποθεσία χρήσης. Χώρα: Ελλάδα. Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Βόρεια Θράκη (Καβακλί) Ευρύτερη περιοχή: Θράκη
ΑΠΟΚΤΗΣΗ
Τρόπος απόκτησης: αγορά
Προκάτοχος: συλλογή Λ.Ε.Β.
Πιθανή χρονολογία απόκτησης: 2004
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-
Λαδά-Μινώτου, Μ. κ.ά., Ελληνικές φορεσιές, Ιστορική & Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα,1993
– Μελίδου-Κεφαλά, Ν., “Παραδοσιακές ενδυμασίες της Θράκης” στο Ημερολόγιο του Λυκείου των Ελληνίδων Αθηνών, Αθήνα, Λύκειον των Ελληνίδων, 2002.
– Παπαντωνίου, Ι., Μακεδονικές φορεσιές, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο, 1992.
– Παπαντωνίου, Ι., Ελληνικές Τοπικές Ενδυμασίες, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο 1996.
– Πραντσίδη, Β. & Γ., “Οι παραδοσιακές φορεσιές από το Καβακλί της Ανατολικής Ρουμελίας (Βόρειας Θράκης)”, Ενδυματολογικά 1: 146-162, Ναύπλιο, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Ναύπλιο,2000.
– Χατζημιχάλη, Α., Ελληνικαί εθνικαί ενδυμασίαι Α΄-Β΄, Αθήνα, 1948-1954.
– https://lykeionellinidon.com/el/psifiako-apothetirio/foystani-76687
Ερευνητής: Άσπα Καπουρνιώτη, Νίκος Τσιμπλάκης
Ημερομηνία: 19/2/2024